NOTARIUSZ

ODPOWIEDZIALNOŚĆ DYSCYPLINARNA NOTARIUSZY

1. Źródła prawa
Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej notariuszy określają przepisy ustawy Prawo o notariacie z dnia 14 lutego 1991 r., której aktualny tekst jednolity opublikowano 13 grudnia 2013 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 164) (w dalszej części tekstu użycie słowa „ustawa” bez bliższego określenia oznacza odwołanie do tej ustawy). W ustawie odpowiedzialności dyscyplinarnej poświęcono osobny rozdział. W rozdziale 6 ustawy znajdują się zarówno przykładowe kategorie uchybień, jak i procedura postępowania dyscyplinarnego oraz kary przewidziane przez ustawodawcę. Ustawa nie jest jednak aktem regulującym to zagadnienie w sposób wyczerpujący. Podobnie jak w wielu innych postępowaniach dyscyplinarnych w innych zawodach regulowanych lub zawodach zaufania publicznego ustawa nakazuje w zakresie nieuregulowanym odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 555). Należy także podkreślić, że takie same zasady są odpowiednio stosowane do aplikantów notarialnych i zastępców notariuszy. Wyjątek w tym zakresie stanowią niewielkie różnice w zakresie konsekwencji ponoszonych przez aplikantów i zastępców oraz sposobu i zasad wykonywania kar.

2. Podstawy odpowiedzialności

Zgodnie z art. 50 ustawy podstawą do odpowiedzialności dyscyplinarnej stanowią przewinienia zawodowe, oczywista i rażąca obraza przepisów prawnych, uchybienia powadze lub godności zawodu. Ponadto, w powyższym przepisie określono, że odpowiedzialność dyscyplinarna grozi za niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia. Zgodnie z art. 19a notariusz podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności. Notariusz pod rygorem odpowiedzialności dyscyplinarnej ma obowiązek objąć patronatem co najmniej jednego aplikanta notarialnego w okresie kolejnych 3 lat i 6 miesięcy sprawowania funkcji, o czym stanowi art. 71 § 8 ustawy. Podobnie odpowiedzialność dyscyplinarna grozi za niewykonanie zobowiązania, o którym mowa w art. 71a § 5 ustawy, czyli odmowy objęcia patronatem wnioskującego aplikanta notarialnego po wskazaniu notariusza przez prezesa sądu apelacyjnego.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że ustawa określa sposób wykonywania zawodu notariusza. Zgodnie z art. 17 ustawy notariusz jest obowiązany postępować zgodnie ze złożonym ślubowaniem oraz stale podnosić kwalifikacje zawodowe. Notariusz przy powołaniu składa, wobec Ministra Sprawiedliwości lub upoważnionego przez niego prezesa właściwego dla notariusza sądu apelacyjnego, ślubowanie następującej treści: ,,Ślubuję uroczyście jako notariusz powierzone mi obowiązki wypełniać zgodnie z prawem i sumieniem, dochować tajemnicy zawodowej, w postępowaniu swym kierować się zasadami godności, honoru i uczciwości.” (art. 15 ustawy). W ustawie nie precyzuje oczekiwań dotyczących podnoszenia kwalifikacji zawodowych, dlatego obowiązek ten w kontekście ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej stanowi raczej wymóg teoretyczny. Spośród innych precyzyjnie określonych zasad wykonywania zawodu warto wspomnieć o tajemnicy zawodowej, o której mowa także w ślubowaniu notariuszy. Zgodnie z art. 18 ustawy notariusz jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności notarialne. Obowiązek ten nie wygasa po odwołaniu notariusza. Ustaje on wyłącznie, gdy notariusz składa zeznania jako świadek przed sądem, chyba że ujawnienie tajemnicy zagraża dobru państwa albo ważnemu interesowi prywatnemu. Jeśli wystąpi co najmniej jeden z tych dwu wypadków od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić notariusza Minister Sprawiedliwości. Obowiązek zachowania tajemnicy nie występuje, gdy notariusz udostępnia informacje w zakresie określonym w przepisach ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2010 r. Nr 46, poz. 276, z późn. zm.).
Spośród wymogów stawianych notariuszom warto wspomnieć o zakazie podejmowania zatrudnienia bez uzyskania uprzedniej zgody rady właściwej izby notarialnej, o czym stanowi art. 19 ustawy. We wspomnianym przepisie precyzuje się także, że wyjątkiem w tym kontekście jest zatrudnienie w charakterze pracownika naukowo-dydaktycznego, dydaktycznego lub naukowego, które nie wymaga zgody rady. Jedyną przeszkodą jest w kontekście tych stanowisk jest ewentualne utrudnianie pełnienia obowiązków notariusza. Ustawodawca sformułował wskazówki dla rady, która wydaje zgodę na podjęcie dodatkowego zajęcia. Zgodnie z ustawą notariusz nie może podejmować zajęcia, które by przeszkadzało w pełnieniu obowiązków albo mogło uchybiać powadze wykonywanego zawodu. W ustawie znalazł się otwarty katalog zajęć, których notariuszowi nie wolno podejmować, są nimi handel, przemysł, pośrednictwo i doradztwo w interesach. Jeśli notariusz zamierza podjąć się zatrudnienia lub zajęcia ma obowiązek zawiadomić prezesa rady właściwej izby notarialnej. O tym czy, czy podjęcie zatrudnienia lub zajęcia nie uchybia obowiązkom notariusza albo powadze wykonywanego zawodu, rozstrzyga rada. Ostatecznie, jeśli notariusz wniesie odwołanie od decyzji rady, sprawę rozstrzyga Krajowa Rada Notarialna. W ustawie można odnaleźć także szczegółowe zasady prowadzenia kancelarii notarialnej. Wśród zasad znajdują się np. wymogi co do czasu pracy kancelarii, czy też możliwości świadczenia usług w niedziele i święta (art. 20 ustawy).
Na marginesie warto podkreślić, że w wypadku kandydaci na notariuszy muszą się spodziewać się, że analiza ich akt osobowych I dyscyplinarnych może prowadzić do odmowy powołania na stanowisko notariusza. Takie prawo przysługuje na podstawie art. 10 § 3 ustawy Ministrowi Sprawiedliwości, który powołuje notariuszy.

Ponadto, Krajowa Rada Notarialna ustaliła uchwałą nr 19/97 z dnia 12 grudnia 1997 roku (z późn. zm.) treść Kodeksu Etyki Zawodowej Notariusza. Poza dość szczegółowym określeniem relacji zawodowych między komornikami, zasadami konkurowania między nimi, czy też tak oczywistych spraw jak zachowanie tajemnicy podczas prowadzenia spraw należy zwrócić uwagę na fakt obowiązku uczestniczenia w pracach organów samorządu zawodowego, w tym obowiązku usprawiedliwienia ewentualnej nieobecności w czasie posiedzenia walnego zgromadzenia właściwej izby notarialnej. Powyższe przepisy oraz oczekiwania wyrażone przez samo środowisko stanowią zatem pewną ogólną wskazówkę dla notariusza jak powinien wykonywać swojego czynności i organizować pracę kancelarii, by ustrzec się przed ewentualną odpowiedzialnością dyscyplinarną. Co ciekawe treść Kodeksu jest dostępna na stronach niektórych izb notarialnych i nie jest dostępna na stronie Krajowej Rady Notarialnej, co budzi wątpliwości w kontekście stosowania Kodeksu w praktyce
Powyższe uregulowania mają jednak charakter dość ogólny, co sprawia, że ocena poszczególnych działań lub zaniechań notariuszy jakie podejmują poszczególne organy dyscyplinarne jest podejmowana przy dużej dowolności oceny, co można uznać za element charakterystyczny dla środowiskowych organów dyscyplinarnych.

W kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej istotną rolę pełnią organy nadzorujące pracę notariuszy. To one bowiem najczęściej posiadają wiedzę umożliwiającą przeanalizowanie działań danego notariusza. Zgodnie z art. 42 nadzór nad działalnością notariuszy i organami samorządu notarialnego sprawuje Minister Sprawiedliwości osobiście lub za pośrednictwem prezesów sądów apelacyjnych lub sądów wojewódzkich. Minister może też wyznaczyć do wykonania czynności nadzorczych określone osoby. Minister Sprawiedliwości ma prawo zatrudnić w tym celu notariusza i skierować go do wykonywania obowiązków w odpowiedniej placówce. Ustawodawca wprost wskazał w art. 45, że osoby powołane do nadzoru mają prawo wglądu w czynności notarialne, badania ich zgodności z prawem, a także mogą żądać wyjaśnień oraz zarządzać usunięcie uchybień i usterek. Negatywna ocena pracy notariusza może zakończyć się żądaniem wszczęcia postępowania dyscyplinarnego/.

3. Kary dyscyplinarne

Ustawodawca przewidział w art. 51 ustawy zamknięty katalog kar dyscyplinarnych. Są nimi:
1) upomnienie,
2) nagana,
3) kara pieniężna do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, nie niższa od połowy tego wynagrodzenia,
4) pozbawienie prawa prowadzenia kancelarii.
Najlżejszą z kar jest upomnienie. Wiąże się ono jedynie z wpisem informacji o jej wymierzeniu do akt osobowych notariusza. Bardziej dotkliwa jest kara nagany oraz kara pieniężna, ponieważ skutki tych kar dyscyplinarnych rozciągają się w latach. Należy zauważyć, że wymierzenie kary nagany lub kary pieniężnej wiąże się z automatycznym zakazem udziału ukaranego w organach samorządu notarialnego i w sądzie dyscyplinarnym przez okres 3 lat. Najbardziej dotkliwą karą jest odebranie prawa prowadzenia kancelarii notarialnej. Orzeczenie tej kary dyscyplinarnej, tj. pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii, oznacza że ponowne ubieganie się o powołanie na notariusza jest możliwe po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii.
Jak już wcześniej wspomniano do aplikantów notarialnych i zastępców notarialnych stosuje się przepisy art. 18 i 19 ustawy oraz przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej notariuszy. Ustawodawca zastrzegł jednak w art. 78 ustawy pewne odmiennie uregulowania. Aplikant, podobnie jak notariusz, odpowiada dyscyplinarnie również za niewypełnianie ustawowych obowiązków aplikanta notarialnego (art. 72c ustawy). Aplikantów obowiązuje nieco inny katalog kar dyscyplinarnych. Pierwszy trzy kary są takie same jak w stosunku do notariuszy, tj.: upomnienie, nagana oraz kara pieniężna do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, nie niższa od połowy tego wynagrodzenia. Różnica polega na karach wykluczających ze społeczności notariuszy. Są nimi:
1) skreślenie z wykazu zastępców notarialnych,
2) skreślenie z listy aplikantów notarialnych;
Podobnie jak w przypadku kar dla notariuszy skutki kar rozciągają się w czasie. Skazany na karę nagany nie może być powołany na notariusza w terminie roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, a skazany na karę pieniężną nie może być przez rok wyznaczony do zastępowania notariusza. W przypadku osoby skreślonej z wykazu zastępców notarialnych w związku z orzeczeniem kary dyscyplinarnej skreślenia z listy, osoba ta może ubiegać się o powołanie na notariusza po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary skreślenia z wykazu zastępców notarialnych. Zaś analogicznie aplikant notarialny może ubiegać się o ponowny wpis na listę aplikantów po upływie 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary skreślenia z listy aplikantów notarialnych.
Odnotowania wymaga także okres jaki musi upłynąć, aby usunąć odpis orzeczenia z akt osobowych. Może się to stać po upływie 7 lat i 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o skreśleniu z listy aplikantów notarialnych oraz po upływie 15 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o skreśleniu z wykazu zastępców notarialnych. Po tym okresie Minister Sprawiedliwości zarządza usunięcie odpisu orzeczenia z akt osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko ukaranemu innego orzeczenia o nałożeniu kary dyscyplinarnej.
Przywołania wymagają także terminy przedawnienia czynów zagrożonych karą dyscyplinarną. Zgodnie z art. 52 po upływie 3 lat od chwili czynu nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, a w razie wszczęcia – ulega ono umorzeniu. Sprecyzowano jednak, że w przypadku gdy czyn nosi znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej niż przedawnienie przewidziane w przepisach Kodeksu karnego.

4. Postępowanie dyscyplinarne – zagadnienia ogólne

Organami przed, którymi rozstrzyga się o wymierzaniu kar dyscyplinarnych są sądy dyscyplinarne. Istnieją dwie instancje sądów dyscyplinarnych orzekających w sprawach dotyczących notariuszy. Sądami powołanymi do orzekania w sprawa dyscyplinarnych w pierwszej instancji jest sąd dyscyplinarny izby notarialnej. Sąd jest wybierany przez walne zgromadzenie notariuszy izby notarialnej. W drugiej instancji orzeka Wyższy Sąd Dyscyplinarny, wybierany także przez walne zgromadzenia. Członkowie sądów dyscyplinarnych są wybierani na trzyletnią kadencję poszczególne walne zgromadzenia notariuszy izb notarialnych. Krajowa Rada Notarialna określa ogólną liczbę członków sądów dyscyplinarnych oraz liczbę członków tych sądów wybieranych przez poszczególne walne zgromadzenia notariuszy izb notarialnych. Po wyborze sędziowie wybierają sposób siebie przewodniczących sądów dyscyplinarnych i ich zastępców wybierają spośród siebie członkowie tych sądów. Sądy dyscyplinarne orzekają w składzie 3 członków, a Wyższy Sąd Dyscyplinarny w składzie 5 członków. W składzie orzekającym w drugiej instancji nie może brać udziału członek sądu, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Skład orzekający wyznacza przewodniczący sądu dyscyplinarnego.
W postępowaniu dyscyplinarnym z ramienia samorządu notariuszy występuje także powoływany zgodnie art. 55 ustawy rzecznik sądu dyscyplinarnego poszczególnych izb oraz Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. Rzeczników powołuje się spośród notariuszy wybranych odpowiednio przez walne zgromadzenia notariuszy (art. 30 ustawy) i Krajową Radę Notarialną (art. 40 ustawy). Rzecznik pełni on przed sądem rolę oskarżyciela.
Ponadto, w postępowaniu może brać udział obrońca, obwiniony może go ustanowić spośród notariuszy lub adwokatów.
Obsługę organizacyjno-kancelaryjną sądów dyscyplinarnych zapewniają odpowiednio – rady izb notarialnych lub Krajowa Rada Notarialna.
Jedną z zasad postępowania dyscyplinarnego wśród notariuszy jest zasada jawności, wyrażona w art. 57 ustawy. Wyłączenie jawności może zarządzić sąd dyscyplinarny ze względu na konieczność ochrony tajemnicy notarialnej lub innej prawnie chronionej tajemnicy, jeżeli ujawnienie tych tajemnic zagrażałoby dobru państwa albo ważnemu interesowi prywatnemu. Sąd dyscyplinarny może wyłączyć również jawność postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jawność mogłaby obrażać dobre obyczaje, choć ustawodawca nie precyzuje w jaki sposób sąd ma o tym rozstrzygać. W razie wyłączenia jawności postępowania dyscyplinarnego orzeczenie ogłaszane jest publicznie. Protokolantem może być notariusz lub aplikant notarialny wyznaczony przez przewodniczącego sądu dyscyplinarnego.
Ministrowi Sprawiedliwości oraz osobom przez niego upoważnionym przysługuje w każdym stadium postępowania dyscyplinarnego prawo wglądu do akt i żądania informacji o wynikach tego postępowania, jak również prawo żądania akt sprawy.
W ramach ekonomiki procesowej ustawodawca wprowadził możliwość rozszerzenia zakresu sprawy dyscyplinarnej jeżeli w toku rozprawy ujawni się inne przewinienie oprócz objętego wnioskiem o wszczęcie postępowania. W takiej sytuacji sąd może wydać co do tego przewinienia orzeczenie, jednak tylko za zgodą rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy.
Jedną z zasad postępowania dyscyplinarnego jest obowiązek jej kontynuowania nawet w przypadku odwołania notariusza przez zakończeniem sprawy.
Koszty postępowania dyscyplinarnego ponoszą organy samorządu notarialnego, a następnie w wypadku prawomocnego ukarania, kosztami postępowania dyscyplinarnego obciąża się notariusza.

5. Postępowanie w I instancji
Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego następuje na wniosek, który mogą zgłosić Minister Sprawiedliwości lub rada właściwej izby notarialnej po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych do ustalenia znamion czynu zarzuconego obwinionemu. Na tym etapie obwiniony ma prawo złożenia wyjaśnień przez obwinionego, chyba że złożenie tych wyjaśnień nie jest możliwe.
Wniosek inicjuje postępowanie dyscyplinarne. Przewodniczący sądu wyznacza termin rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świadków i biegłych. Postępowanie w pierwszej instancji powinno być zakończone w terminie 1 miesiąca od daty wpływu wniosku. Ustawodawca zapewnił możliwość płynnego prowadzenia postępowania pod nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.
Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu dyscyplinarnego przewodniczący sądu pierwszej instancji przesyła odpis orzeczenia Ministrowi Sprawiedliwości oraz radzie właściwej izby notarialnej. Odpis prawomocnego orzeczenia skazującego na karę dyscyplinarną dołącza się do akt osobowych obwinionego. Wykonanie orzeczenia sądu dyscyplinarnego należy co do zasady do rady właściwej izby notarialnej. Jedynie w kwestii kary pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii, wykonanie orzeczenia jest obowiązkiem Ministra Sprawiedliwości.
Ustawodawca określił też okresy na zatarcie się kar. Następują one odpowiednio po upływie 3 lat od uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego karę upomnienia lub nagany albo 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego karę pieniężną, a po upływie 15 lat od uprawomocnienia się orzeczenia o pozbawieniu prawa prowadzenia kancelarii, Minister Sprawiedliwości zarządza usunięcie odpisu orzeczenia z akt osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko ukaranemu innego orzeczenia o nałożeniu kary dyscyplinarnej. Uzasadnienie orzeczenia sądu dyscyplinarnego sporządza się na piśmie w terminie 7 dni od ogłoszenia orzeczenia. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu i obwinionemu.
W pierwszej instancji może zapaść także decyzja o zawieszeniu notariusza, przeciwko któremu wszczęto postępowanie dyscyplinarne lub postępowania karne, lub o ubezwłasnowolnienie. Sąd pierwszej instancji podejmuje taką decyzję w drodze uchwały, od której przysługuje zażalenie, które wnosi się do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. Zawieszenie ustaje najpóźniej z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Możliwe jest bowiem wcześniejsze uchylenie zawieszenia. Zawieszenie nie dotyczy przypadku skazania notariusza na karę dyscyplinarną pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii. Wówczas zawieszenie nie może być wcześniej uchylone i utrzymuje się do uprawomocnienia się decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołania notariusza ze stanowiska.

6. Postępowanie w II instancji
Po otrzymaniu orzeczenia sądu pierwszej instancji, obwiniony, rzecznik dyscyplinarny oraz Minister Sprawiedliwości mogą wnieść odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. Może to nastąpić w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji przesyła w terminie 7 dni od dnia jego wpływu wraz z aktami do sądu dyscyplinarnego drugiej instancji.
Orzeczenie, które zapada w Wyższym Sądzie Dyscyplinarnym doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu, obwinionemu, Ministrowi Sprawiedliwości oraz Krajowej Radzie Notarialnej.
Notariusze posiadają też w przypadku rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej, prawo wniesienia kasacji od wyroku Wyższego Sądu Dyscyplinarnego do Sądu Najwyższego. Od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny przysługuje obwinionemu, rzecznikowi dyscyplinarnemu, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Krajowej Radzie Notarialnej kasacja do Sądu Najwyższego. Orzeczenie, od którego wniesiono kasację, nie podlega wykonaniu do czasu rozpoznania kasacji. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na rozprawie w składzie trzech sędziów.
Kasację, za pośrednictwem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, wnosi się do Sądu Najwyższego terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Notariusze są zwolnieni z opłaty sądowej za wniesienie kasacji.
Do postępowania w sprawie kasacji stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego dotyczące kasacji.

7. Wnioski

Analiza regulacji prawnych dotyczących rozważanego zagadnienia prowadzi
w szczególności do poniższych wniosków:
1. Określenie katalogu czynów skutkujących odpowiedzialnością dyscyplinarną jest tak ogólne, że w praktyce pozostawia organom dyscyplinarnym zupełną swobodę
w ustalaniu, czy dane zachowanie powinno skutkować odpowiedzialnością.
2. Katalog kar dyscyplinarnych zawiera zarówno kary o charakterze symbolicznym, jak i kary bardzo surowe, skutkujące pozbawieniem możliwości wykonywania zawodu, przy czym kary nie zostały powiązane w żaden sposób z naruszeniami, a więc wymiar kary jest w zasadzie dowolny.
3. Zarówno postępowanie wyjaśniające, jak i postępowanie przed sądami dyscyplinarnymi jest jawne. W postępowaniu przed Sądem Dyscyplinarnym dopuszczono udział publiczności.
4. Zarówno postępowanie wyjaśniające, jak i przed sądami dyscyplinarnymi, jest prowadzone wyłącznie przez przedstawicieli samorządu zawodowego.
5. Od wyroku sądu II instancji przysługuje kasacja, uregulowana, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia.
6. Została zagwarantowana kontrola sądów państwowych nad działalnością sądownictwa dyscyplinarnego, ale jest ona ograniczona do rażących naruszeń prawa, więc nie obejmuje wszystkich potencjalnych nieprawidłowości.
7. Postępowanie dyscyplinarne jest uregulowane w sposób dość nieprecyzyjny, akty prawne różnego rzędu oraz ogólne odesłanie do kodeksu postępowania karnego, co znacząco utrudnia przewidzenie, jakie normy proceduralne powinny być stosowane.
8. Nie istnieje obowiązek podawania wyników postępowania dyscyplinarnego do publicznej wiadomości.